 |
| wikipedia.org | |
Rozmaryn lekarski (Rosmarinus officinalis), to krzew pochodzący z regionów Morza Śródziemnego.
Liście ma grube, skórzaste w dotyku i podwinięte na brzegach.
Kwitnie na blado niebiesko lub różowo na przełomie wiosny i wczesnego
lata. Rozmaryn jest uprawiany głównie w doniczkach w domach i stosowany jako doskonała przyprawa do jagnięciny, wieprzowiny, cielęciny, królika, kaczki, potraw z jajek. Dzięki swojemu silnemu aromatowi bardzo popularne jest dodawanie
rozmarynu do oliwy z oliwek. Ja jeszcze oprócz rozmarynu dodaję czosnek do oliwy - świetna do smażenia jajecznicy i warzyw oraz sałatek
"Rozmaryn lekarski może być bardzo szeroko stosowany, jednakże jego
zastosowanie zależy od tego, w jakiej formie go użyjemy. Z rozmarynu
lekarskiego możemy stworzyć napar (stosowany doustnie w przypadku grypy,
przeziębienia, bóli reumatycznych, niestrawności żołądkowych), nalewkę
(depresja, pobudzenie), kompres (na zwichnięcia), olejek (kąpiel i
masaż, aromaterapia).
- Działa rozgrzewająco, a więc zaleca się jego stosowanie w przypadku przeziębienia;
- Pobudza krążenie krwi do głowy, dzięki czemu poprawia pamięć i koncentrację oraz przyspiesza wzrost włosów;
- Pobudza krążenie krwi, dzięki czemu stosowany w postaci kremu lub olejku pomaga zredukować cellulit;
- Łagodzi bóle głowy oraz migrenę;
- Epilepsja i zawroty głowy;
- Niskie ciśnienie krwi – rozmaryn podnosi je, dlatego też stosuje się go w przypadku omdleń;
- Rekonwalescencja – rozmaryn przyspiesza odzyskiwanie sił po chronicznych chorobach oraz długoterminowym stresie;
- Osłabienie – związane z niskim ciśnieniem, ospałość i wyczerpanie –
rozmaryn pobudza pracę gruczołów nadnerczy, dzięki czemu „dodaje nam sił
i energii do życia”;
- Łagodne przypadki depresji – rozmaryn poprawia nastrój;
- Reumatyczne bóle mięśni – rozmaryn w postaci kremu lub olejku działa łagodząco;
- Niestrawność – stosując wewnętrznie napar z rozmarynu można
załagodzić wszelakie problemy z trawieniem, rozmaryn ulepsza powolne
trawienie, wspomaga proces trawienia tłuszczy;
- Zmarszczki – rozmaryn wykazuje działanie odmładzające, gdyż jest
silnym przeciwutleniaczem, zapobiega uszkodzeniu komórek przez wolne
rodniki.
Działania niepożądane:
Stosowany zewnętrznie może doprowadzić do zapalenia skóry (rzadko). W
medycynie ludowej stosowano rozmaryn do wywołania poronień. Reguluje on
też cykl miesiączkowy – może też przyspieszyć menstruację. Jeżeli jest
stosowany w normalnych dawkach, jako dodatek do żywienia nie powinien
wywołać żadnych skutków ubocznych.
Olejek rozmarynowy jest stosowany w aromaterapii i ponieważ zawiera
kamforę, nie powinien być stosowany doustnie, gdyż mogłoby to
doprowadzić do zaburzeń trawienia, konwulsji, epilepsji czy też
uszkodzenia nerek."
Receptury:
1 łyżkę liści świeżych lub suszonych zalać wrzątkiem, przykryć i parzyć ok 10 min.
- Środek na nerwicowe zaburzeniu układu krążenia oraz w wieku przekwitania
Równe części liści rozmarynu, melisy, korzenia waleriany oraz dziurawca dokładnie wymieszać. 1 Łyżkę ziół zalać 250 ml wody i pozostawić przez noc. Rano zagrzać i pić małymi łyczkami w ciągu dnia.
Ponieważ nie mam więcej informacji na temat receptur, zacytuję artykuł, który znalazłam na stronie http://www.luskiewnik.eu/rosmarinus.html
- "Wino
rozmarynowe - Vinum Rosmarini
było stosowane dawniej w leczeniu nerwicy, bólu
głowy, puchliny wodnej i osłabionego serca. Zalecał je dr Czarnowski
(1905) i ks. Sebastian Kneipp (1821-1897). Wino należy sporządzić następująco:
garść świeżych liści rozmarynu rozdrobnić i zalać 1 litrem białego
wytrawnego wina. Pozostawić na 3-7 dni, po czym przefiltrować. Zażywać
1-2 razy dziennie po 25-30 ml.
- Herbatę
(napar) z liści lub ziela rozmarynu stosuje się w zaburzeniach
żołądkowo-jelitowych, wzdęciach, zapaleniu oskrzeli, krtani i gardła,
gorączce i zdenerwowaniu.
- Napar
rozmarynowy - Infusum
Rosmarini sporządza się zalewając 1 łyżkę suchych lub świeżych
rozdrobnionych liści (ziela) 1 szklanką wrzącej wody lub mleka.
Przykryć i odstawić na 20 minut. Przecedzić. Napar można osłodzić
miodem. Pić 3-4 razy dziennie po 100 ml. Dzieci od 6 do 12 roku życia
50 ml 3-4 razy dziennie. Napar wodny do okładów na oczy i twarz
przy bladości, opuchnięciu ("cienie i worki pod oczami"), stanach
zapalnych i świądzie.
- Nalewka
rozmarynowa - Tinctura
Rosmarini: 1 część zmielonego ziela lub liści zalać 4-5
częściami alkoholu 40-60%, szczelnie zamknąć, odstawić na 7 dni w
ciemne miejsce. Przefiltrować. Zażywać 2-4 razy dziennie po 5 ml w 100
ml wody lub z mlekiem i miodem. Ponadto stosować do przemywania
skóry bladej, trądzikowej, łojotokowej, ze schorzeniami
bakteryjnymi i wypryskami troficznymi. Można stosować do przemywania
opryszczki. Do płukania jamy ustnej przy nieprzyjemnym zapachu z ust i
stanach zapalnych (1 łyżka na szklankę wody), infekcjach bakteryjnych i
grzybowych. Do wcierania w umyte włosy przy wypadaniu, łamliwości i
braku puszystości.
- Podobnie stosuje się intrakt rozmarynowy - Intractum Rosmarini, lecz wtedy
należy zalać 1 część świeżych mielonych liści lub ziela 3-4 częściami
gorącego alkoholu 40-60%. Intrakt jest mocniejszy w działaniu.
Alkoholowe wyciągi z rozmarynu dają uczucie przypływu siły i energii,
przez co poprawiają samopoczucie i zwiększają sprawność fizyczną i
psychiczną. Jest on uwarunkowany obecnością w surowcu kamfory,
borneolu, cyneolu i kamfenu. Podczas przyjmowania przetworów z
rozmarynu zaobserwować można zwiększoną częstotliwość wentylacji płuc z
powodu tonizacji ośrodka oddechowego i naczynioruchowego. Olejek
rozmarynowy w dawce 10-15 kropli wyraźnie pobudza ośrodkowy układ
nerwowy.
Obecnie rozmaryn stracił
znaczenie w medycynie. W fitoterapii polskiej również nie pełnił
szczególnie ważnej funkcji. Natomiast duże uznanie utrzymuje do
dziś w ziołolecznictwie krajów Azji, Europy Południowej i
Północnej Afryki.
W XIX wieku oficjalnie w
medycynie preparaty rozmarynowe były używane jako środek
przeciwbólowy w bólach miesiączkowych oraz jako środek
przeciwpadaczkowy, np.
Rp.
Fol. Rosmarini (liść
rozmarynu)
Fol. Melissae ana 8,0
(liść melisy)
f. infus. ad. colat. 180,0
(przygotować napar, 180 g (ml))
Tinct. Laud. simpl. 1,0
(nalewka z makowca, zawierająca opium)
Sir. Menthae 15,0
(syrop miętowy)
M.D.S.Co godzinę zażyć
łyżkę leku przy epilepsji i bólach miesiączkowych.
- Olejek
rozmarynowy jest wykorzystywany do wyrobu spirytusu
rozmarynowego, dezodorantów, wód kolońskich, perfum,
likierów i niektórych wódek. Olejek można zażywać
w dawce 5-10 kropli na cukrze lub miodzie 1-3 razy dziennie. 1 gram to
50-51 kropli olejku rozmarynowego. Ulega wchłonięciu do krwi i limfy w
jelicie cienkim. Wydalany jest z moczem, potem, żółcią i
powietrzem wydychanym, działając przy tym rozkurczowo i odkażająco.
-
Spirytus rozmarynowy - Spiritus Rosmarini: olejek
rozmarynowy 1 część, spiritus 90% 25 części, spiritus 70% 75 części.
Olejek rozmarynowy rozpuścić w spirytusie 90%, po czym dodać spirytus
70%, skłócić. Stosować do wcierania we włosy (przy łysieniu)
oraz w skórę (nerwobóle, bóle stawów,
mięśniobóle, zmarznięcie, słabe krążenie obwodowe, zespół
zimnych dłoni i stóp).
-
Maść rozmarynowa złożona
- Unguentum Rosmarini compositum
(1923 r.): Adeps (smalec)
16,0; Cer. flav. (wosk
żółty), Ol. Nustic.
(olej muszkatołowy) aa 2,0; Ol.
Rosmarin.. Ol. Juniper.
(olejek jałowcowy) aa 1,0.
Składniki wymieszać. Maść rozgrzewająca, przeciwbólowa,
antyseptyczna.
Przedawkowanie. Zarówno
olejek, jak i wyciągi alkoholowe z rozmarynu przedawkowane wywołują
zawroty głowy, oszołomienie, halucynacje, częstomocz, silne pocenie
się, nudności, wymioty, a nawet utratę przytomności i zapaść. Bardzo
duże dawki mogą spowodować śmierć (dawka śmiertelna olejku to około 100
g).
Rp. Spirytus aromatyczny do
wcierania
Olejek rozmarynowy 1 ml
Olejek herbaciany 2,5 ml
Olejek miętowy 0,5 ml
Olejek eukaliptusowy 1 ml
Spirytus 90-96% 25 ml
Spirytus mrówczany 15 ml
Spirytus salicylowy 25 ml
Spirytus kamforowy 10 ml
Nalewka arnikowa 15 ml
Azucalen 5 ml lub Azulan + Nalewka nagietkowa (2,5 ml + 2,5 ml)
Olejki wymieszać ze spirytusem 90-96%, następnie dodać spirytus
mrówczany, salicylowy i kamforowy, wymieszać. Na końcu wlać
nalewki ziołowe.
Działanie:
przeciwbólowe, znieczulające, rozgrzewajace, przeciwświądowe,
przeciwwysiekowe, przeciwzapalne, odkażające.
Wskazania: urazy,
krwiaki, zapalenie i bóle stawów, mięśni i nerwów,
obrzęk kończyn, profilaktyka grzybicy stóp, wyprysk potnicowy na
dłoniach i stopach, cuchnące pocenie się stóp.
Stosować do wcierania w skórę i przemywania skóry 3-4
razy dziennie."
*http://rosliny-lecznicze.pl/